Uitzendbureaus zijn de eerste die worden gebeld als bedrijven weer personeel
nodig hebben. Zij zorgen snel voor vers bloed in de onderneming, die
daardoor niet zelf op zoek hoeft te gaan naar nieuwe mensen of het risico
loopt iemand aan te nemen die later toch onnodig blijkt te zijn. De
‘flexibele schil’ noemden bedrijven dit in goede tijden – die schil hebben
ze inmiddels afgepeld.

Stabilisering is daling
Maar de omzetcijfers van zowel Randstad en USG People, samen goed voor 65
procent van de Nederlandse uitzendmarkt, blijven dalen. Randstad maakte
woensdag bekend dat de omzet in het tweede kwartaal met 33 procent gezakt
was naar 2,99 miljard euro in vergelijking met hetzelfde kwartaal in 2008.
De netto winst daalde zelfs bijna 90 procent naar 11,6 miljoen euro.

Ook de omzet van USG People daalde met zo’n 30 procent naar 722 miljoen euro.
De winst van de groep zakte naar 1 miljoen euro, een afname van 97 procent
ten opzichte van hetzelfde kwartaal in 2008.

USG People zegt optimistisch dat de markt "waarschijnlijk"
stabiliseert, wat wil zeggen dat het bedrijf het huidige kwartaal verwacht
hetzelfde verlies te maken als afgelopen periode. Randstad signaleert dat
het afgelopen kwartaal "stabiel" was, wat betekent dat de omzet
per werkdag consistent 31 procent lager was drie maanden lang. "Het is
te vroeg om van een herstel te spreken", zei Randstad-topman Ben
Noteboom in een reactie op de cijfers. Beide uitzendbureaus zijn gespitst op
het laag houden van kosten.

Industrie en diensten
Hoewel Randstad en USG People niet bekend maken in welke sectoren van de
economie zij meer of minder actief zijn, is toch wel iets af te leiden uit
de presentaties. Helaas is ook dat geen goed nieuws. De omzet van Randstad
daalt stevig in Frankrijk, Duitsland en Spanje, landen waar de uitzender
veel personeel levert voor de industrie. Die daling is weliswaar
vergelijkbaar met de afname in het vorige kwartaal, en dus stabiel, maar het
betekent dat de industrie geen mensen nodig heeft. De productie stijgt dus –
waarschijnlijk – niet.

Daarnaast meldt Randstad dat nu ook de dienstensector inzakt. Die branches met
'witteboordenbanen' gaan pas krimpen als de crisis al onderweg is. Het duurt
een tijdje voor het effect van minder werk in de industrie merkbaar is op
kantoren. Die tijd is dus aangebroken. Dat is slecht nieuws voor Nederland,
dat een grote dienstensector heeft. En inderdaad blijkt juist in Nederland
de daling voor Randstad nu pas echt ingezet te zijn.

Midden- en kleinbedrijf
Concurrent USG People is traditioneel sterker in het midden- en kleinbedrijf.
De eerste klappen, die Randstad al kreeg in de industrie, ontliep het
uitzendbedrijf. Maar de omzet daalde in het tweede kwartaal harder dan over
het afgelopen half jaar. Dit betekent dat de grootste daling in de afgelopen
drie maanden plaats vond. Het nettoresultaat over de afgelopen zes maanden
was nul - geen winst, geen verlies. Als de dalingen door blijven gaan, zoals
USG People voorspelt, dan draait het bedrijf aan het eind van het jaar
verlies.

USG People ziet, in tegenstelling tot Randstad, een stabilisering bij de
'witteboordenbanen' als het bedrijf de cijfers van juni met die van mei
vergelijkt. Vooral de professionele tak gespecialiseerd in energie doet het
goed en groeide in het tweede kwartaal met 7 procent. Maar dat is een
eenzame groeier in een rijtje met dalende cijfers. Randstad ziet in de
Verenigde Staten een vermindering van de daling in het professionele
segment, met name in de financiële sector en in de IT. De uitzender zegt in
Groot-Brittannië nog redelijke zaken te doen in de sectoren onderwijs en
zorg.

Crisis niet voorbij
Kortom, afgaande op de cijfers van de uitzendbureaus is de crisis nog niet
voorbij. Daarbij moeten echter twee belangrijke kanttekeningen worden
geplaatst. Allereerst leveren beide uitzenders vrijwel geen mensen voor de
bouw, één van de sectoren die het hardst zijn geraakt door de crisis maar
hopelijk ook als eerste weer opkrabbelt. En ten tweede zitten veel
werknemers in de industrie met deeltijd-WW thuis. Als de productie weer
aantrekt bellen de bedrijven eerst die medewerkers. Het zou dus kunnen dat
de productie oplaait nog voordat de uitzendbureaus betere cijfers kunnen
tonen.

Deze crisis heeft laten zien dat veel van de economische wetten die de
afgelopen jaren in zwang zijn geraakt, niet gelden bij een heftige, snelle
neergang zoals die ingezet in 2008. Wellicht dat dat ook geldt voor de
opgang die onvermijdelijk zal volgen.

Dit artikel is oorspronkelijk verschenen op z24.nl